Trang chủ Nuôi con Tổng hợp kinh nghiệm từ A-Z  – Cách cho con bú khi...

Tổng hợp kinh nghiệm từ A-Z  – Cách cho con bú khi mới sinh 

Cho trẻ bú đúng cách là vấn đề quan trọng mà mẹ cần lưu ý, nhằm đảm bảo bé hấp thụ đầy đủ dinh dưỡng từ sữa mẹ, cũng như giúp mẹ tránh được việc tắc sữa, căng/viêm vú… Cùng tham khảo ngay các cách cho con bú khi mới sinh để học hỏi thêm nhiều tư thế khác nhau và lựa chọn được tư thế thoải mái nhất cho cả mẹ và bé.

các tư thế mẹ cho con bú
Hướng dẫn mẹ mới sinh cho con bú đúng cách

1. Tư thế cho con bú đúng cách

1.1. Các nguyên tắc cơ bản mẹ cần biết khi cho bé bú

Cho dù bé bú ở tư thế nào, mẹ vẫn phải đảm bảo các tiêu chí để mẹ và bé đều cảm thấy thoải mái và trẻ bú được nhiều sữa nhất. Cụ thể như sau:

  • Toàn thân bé từ đầu đến chân hay tai – vai – hông nhất thiết cần phải nằm trên một đường thẳng để tránh không bị lệch, vẹo các đốt sống cổ, đốt sống lưng.
  • Thân bé áp sát vào người mẹ.
  • Mặt bé quay vào vú mẹ, mặt bé chạm ngực mẹ, mũi trẻ ở vị trí đối diện với núm vú.
  • Toàn bộ thân người đầu – mông của bé cần phải được nâng đỡ nhẹ nhàng.
  • Phần đầu của em bé cần được tự do không bị gò bó, hãy để đầu bé tự chủ động càng nhiều càng tốt nhưng phải đúng cách.
  • Bé nằm tư thế ngửa thì đầu và người cùng nghiêng về phía mẹ.

Thời gian bé bú sữa có thể kéo dài đến 1 giờ cho nên để mẹ không bị căng cơ hay đau mỏi, nhức người khó chịu thì mẹ hãy mặc những bộ quần áo thoải mái và tìm một vị trí, một tư thế phù hợp sao cho mẹ thấy thư thái nhất.

1.2. Các tư thế cho con bú

Việc nào cũng cần phải có quá trình thực hành, cần có thời gian để tìm ra được vị trí tư thế tốt nhất. Các mẹ có thể tham khảo một vài tư thế phổ biến nhất ngay sau đây.

1.2.1. Cho con bú kiểu giữ nôi/ôm nôi

Trường hợp cho con bú theo tư thế giữ nôi:

  • Có thể nói đây là tư thế đơn giản dễ thực hiện và phổ biến nhất
  • Nếu mẹ sinh mổ, thì tư thế này không dễ chịu vì em bé nằm ngang phần bụng gần vị trí vết mổ khiến mẹ dễ bị đau

Kỹ thuật cho con bú theo tư thế giữ nôi:

  • Ngồi thẳng lưng, đặt trẻ trong lòng nơi đối mặt với mẹ, tay tạo thành hình vòng cung ôm lấy trẻ.
  • Đỡ trẻ bằng cánh tay ở cùng bên với vú bú chứ không phải bằng cánh tay ngược lại sao cho đầu và thân nằm trên cùng một đường thẳng. Tay còn lại hỗ trợ bé, giúp cố định đầu ti để không bị trượt ra khỏi miệng của bé.
  • Đầu của trẻ tựa thoải mái vào khuỷu tay của mẹ trong khi trẻ quay mặt vào vú mẹ.
  • Bụng bé áp sát bụng mẹ, mặt bé chạm ngực mẹ.
  • Đặt cánh tay dưới của con mẹ dưới cánh tay của mẹ.
Cho con bú kiểu giữ nôi
Tư thế cho con bú kiểu ôm nôi

Tips:

  • Hãy ngồi ở vị trí có điểm tựa vững chắc trên ghế êm ái có tay vịn hoặc giường có đệm hoặc gối xung quanh mẹ.
  • Nếu mẹ đang ngồi trên ghế, hãy gác chân lên ghế đẩu hoặc mẹ nhỏ – việc này sẽ ngăn mẹ bị đổ về phía trước – điều khiến các mẹ đau lưng.

1.2.2. Cho con bú kiểu giữ nôi chéo

Trường hợp cho con bú theo tư thế giữ nôi chéo:

  • Dành cho mọi trường hợp.
  • Phù hợp cho mẹ chỉ thuận một tay, hỗ trợ mẹ cho bé bú được cả hai bầu vú.

Kỹ thuật cho con bú theo tư thế giữ nôi chéo (Gần giống với tư thế ôm nôi)

  • Ngồi thẳng lưng.
  • Đưa em bé qua phía trước cơ thể của mẹ, nằm sấp.
  • Tương tự như tư thế giữ nôi nhưng ôm bé bằng cánh tay ngược với bầu vú mẹ đang cho con bú – cánh tay trái đối với vú phải, cánh tay phải đối với trái. Nâng đỡ phần sau đầu của bé bằng mẹ tay đang mở của mẹ.
  • Nâng đỡ vú của mẹ từ bên dưới theo hình chữ U bằng tay còn lại – tay cùng phía với bầu vú. Hướng miệng trẻ đến vú, đừng cúi xuống hoặc cúi người về phía trước. Thay vào đó, hãy cho bé ôm sát vào vú của mẹ.

Tip: Ngồi thoải mái trên ghế có đệm lưng.

Tư thế cho con bú kiểu giữ nôi chéo
Tư thế cho con bú kiểu giữ nôi chéo

1.2.3. Cho con bú kiểu ôm bóng / giữ bóng đá

Trường hợp cho con bú theo tư thế giữ bóng:

  • Tư thế cho phép mẹ nhìn rõ và kiểm soát bé tốt hơn, hạn chế bé tác động lên vết mổ thuận lợi cho mẹ đang hồi phục sau sinh mổ.
  • Phù hợp cho mẹ có bộ ngực lớn (bầu vú hoặc đầu ti quá lớn).
  • Phù hợp cho mẹ có đầu ti bị tụt vào sâu bên trong hay bị dẹt.
  • Hoặc sữa mẹ chảy quá mạnh khi bé bú.

Kỹ thuật cho con bú theo tư thế ôm bóng:

  • Khuỷu tay uốn cong, ôm bé sang bên cạnh giống như ôm quả bóng – hướng bầu vú cho bé bú.
  • Ôm bé sang bên tay thuận để tay thuận đỡ đầu và gáy của bé, mở tay ra đỡ đầu của bé và hướng bé về phía vú mẹ sao cho miệng bé ngang với đầu ti. Lưng của bé sẽ tựa vào cẳng tay của mẹ.
  • Tay còn lại nâng đỡ vú trong tư thế giữ hình chữ C.

Tip: Để tạo sự thoải mái, hãy kê một chiếc gối trên đùi và sử dụng một chiếc ghế có tay rộng và thấp.

Tư thế cho con bú kiểu ôm bóng
Tư thế cho con bú kiểu ôm bóng

1.2.4. Cho con bú kiểu nằm nghiêng

Trường hợp cho con bú theo tư thế nằm nghiêng:

  • Mẹ sau sinh chưa đủ sức khỏe để ngồi cho con bú.
  • Cho bé bú để bé đi ngủ.
  • Mẹ sinh mổ hay khâu tầng sinh môn, tư thế nằm sẽ giúp mẹ không bị căng tức vùng khâu.
  • Tư thế nằm giúp mẹ tranh thủ nghỉ ngơi khi bé bú.

Kỹ thuật cho con bú theo tư thế nằm nghiêng:

  • Mẹ nằm nghiêng một bên (bên ngực cần cho bú).
  • Kéo bé sát lại gần mẹ hướng con nằm nghiêng về phía vú mẹ, đỡ con bằng một tay.
  • Kẹp cánh tay phía mẹ đang nằm dưới đầu hoặc gối của mẹ (đảm bảo vị trí của mẹ không bị thay đổi bởi gối). Giúp đỡ con ngậm ti bằng cách điều hướng vú của mẹ chạm vào môi bé bằng cánh tay còn lại

Tips:

  • Đặt một số đệm hoặc gối phía sau mẹ để hỗ trợ.
  • Một tấm chăn trẻ em cuộn lại đặt sau lưng trẻ sẽ giúp hỗ trợ trẻ – hãy nhớ lấy ra sau khi mẹ đã cho bú xong.
  • Nếu mẹ có một chiếc gối dưới đầu, hãy đảm bảo rằng nó không quá gần đầu hoặc mặt của bé.
Tư thế cho con bú kiểu nằm nghiêng
Tư thế cho con bú kiểu nằm nghiêng

Lưu ý: Sẽ vô cùng nguy hiểm trong tình huống mẹ ngủ quên, không rút ti ra khỏi miệng trẻ và dẫn tới tình trạng đầu ti đè lên mũi của trẻ gây ngạt thở. Vì thế, khi cho trẻ bú ở tư thế này mẹ luôn phải quan sát, đảm bảo an toàn chắc chắn khi cho con bú, chỉ được ngủ khi ti mẹ đã rút ra khỏi miệng của bé.

1.2.5. Cho con bú kiểu nằm ngửa

Trường hợp cho con bú theo tư thế nằm ngửa:

  • Đây là tư thế thoải mái khi nằm.
  • Không có chỗ tựa lưng bằng phẳng thoải mái thì mẹ sẽ nằm.
  • Thích hợp cho mẹ sinh mổ.

Kỹ thuật cho con bú theo tư thế nằm ngửa:

  • Nâng người lên bằng đệm hoặc gối để lưng sao cho vai và cổ của mẹ cảm thấy được nâng đỡ.
  • Khi mẹ cảm thấy thoải mái, hãy đặt trẻ nằm trên người của mẹ. Bụng của chúng phải nằm trên bụng của mẹ – nhưng nếu điều này không thoải mái, hãy đặt trẻ sang một bên.
  • Mặt bé quay về vú mẹ. Trong khi đỡ em bé của mẹ, hãy nhẹ nhàng hướng dẫn giúp bé há miệng to để bé ngậm trọn núm vú mẹ, cằm bé áp sát vào bầu vú.
  • Đảm bảo rằng mẹ đủ thẳng đứng để nhìn vào mắt bé.
Tư thế cho con bú kiểu nằm ngửa
Tư thế cho con bú kiểu nằm ngửa

1.2.6. Tư thế bú cho cặp song sinh

Trường hợp cho con bú theo tư thế cho cặp song sinh:

  • Với các cặp sinh đôi thì tư thế này là hợp lý vì khi một bé bú bên này thì bầu sữa bên kia cũng chảy theo, điều này có thể tận dụng hoàn toàn lượng sữa của mẹ. Nếu mẹ muốn cho 2 bé song sinh ăn cùng một lúc thì hãy thử bế kiểu bệ đỡ bóng bầu dục – với một em bé trên mỗi cánh tay.
  • Phù hợp với mẹ sinh mổ vì sẽ không gây áp lực lên vùng bụng và vết sẹo.

Kỹ thuật cho cặp song sinh bú:

  • Giữ một em bé ở mỗi bên, với khuỷu tay của mẹ uốn cong. Đặt trẻ nằm nghiêng (phía mẹ muốn bú), dưới cánh tay của mẹ, với hông của trẻ gần với hông của mẹ, hai chân trẻ để sau lưng mẹ.
  • Lưng của con sẽ dựa vào cẳng tay của mẹ.
  • Mũi của bé phải ngang với núm vú của mẹ.
  • Dùng lòng mẹ tay đỡ cổ bé.
  • Nhẹ nhàng hướng chúng đến núm vú của mẹ.
  • Điều chỉnh lần lượt, ổn định tư thế của từng bé.

Tips:

  • Ngồi trên ghế có đệm hoặc gối dọc theo phía mẹ.
  • Để tạo sự thoải mái, hãy kê gối trên đùi và sử dụng ghế có tay rộng và thấp.
  • Dùng gối chữ U kê bên dưới để tránh bị mỏi tay khi đỡ bé. Nhưng không nên đặt bé hoàn toàn xuống gối vì bé sẽ không bú được sữa;
  • Mẹ nên thay đổi vị trí bú của hai bé để lượng sữa tiết ra đều nhau, đầu vú không bị chênh lệch và bảo vệ mắt bé hoạt động cân đối.
Tư thế bế bé bú đúng cho cặp song sinh
Tư thế bế bé bú đúng cho cặp song sinh
Tư thế nào là tốt nhất? Tư thế tốt nhất là tư thế mà mẹ thấy thoải mái và bé hợp tác bú, không có tiêu chuẩn cụ thể cho tư thế nào tốt nhất.

2. Kỹ thuật giữ bầu vú khi cho con bú

Tư thế cho trẻ bú sao cho đúng cách và thoải mái là quan trọng nhất nhưng mẹ vẫn cần quan tâm hỗ trợ con để con có thể bú được lượng sữa lớn nhất có thể. Sau đây sẽ là mô tả chi tiết kỹ thuật giữa bầu vú khi cho con bú sao cho chính xác nhất, mẹ có thể tham khảo:

  • Ngón tay cái mẹ để trên vú, phía sau vùng quầng vú.
  • Mẹ đặt 4 ngón tay còn lại tựa vào thành ngực phía dưới vú, trong đó ngón tay trỏ nâng vú, khi đó lòng tay mẹ ở phía dưới vú cách xa quầng vú.
  • Bàn tay mẹ nên nhẹ nhàng nâng đỡ bầu vú sao cho hình thành một hình chữ “C” xung quanh bầu vú. Cố gắng không thay đổi hình dạng vú theo bất kỳ hình thức nào.
  • Mẹ sử dụng hai ngón tay (ngón trỏ và ngón cái) kẹp đầu ti ở giữa để kiểm soát dòng sữa, nhất là với các mẹ cho con bú trực tiếp.
  • Các ngón tay của mẹ không nên để quá gần núm vú và không nên khum lại như gọng kìm khi đỡ vú vì sẽ chặn dòng sữa chảy ra.
  • Mẹ hãy cố gắng giữ em bé bằng một bên tay và tay còn lại thì để nâng và giữ vú.

3. Làm sao để biết bé đang bú đúng hay sai tư thế?

Dấu hiệu cho biết bé đang bú đúng tư thế:

Làm sao để biết con đã ngậm bắt vú đúng hay chưa mẹ hãy quan sát những dấu hiệu sau ở trẻ.

  • Để đầu bé hơi ngửa, mẹ hỗ trợ bé ngậm hết quầng ti sao cho lưỡi và môi dưới của bé nằm hoàn toàn phía dưới đầu ti.
  • Miệng trẻ mở rộng để ngậm sâu vào quầng vú cũng như các mô ở phía dưới bởi các ống dẫn sữa lớn nằm chủ yếu trong các mô ở phía dưới quầng vú;  núm vú phải nằm hoàn toàn trong miệng, hai hàm của bé cặp vào phần phía trên vú chứ không phải chỉ ở núm vú.
  • Cằm chạm vào vú mẹ.
  • Má chụm tròn.
  • Môi dưới của trẻ hướng ra ngoài
  • Lưỡi bé chìa ra ngoài chụm quanh đầu vú, trên môi dưới và dưới núm vú; Quầng vú còn lại phía trên miệng trẻ nhiều hơn ở phía dưới
  • Miệng và lưỡi của trẻ không cọ xát vào da vú hoặc núm vú, không gây tổn thương vùng da và núm vú của mẹ thì là trẻ đã ngậm bắt vú đúng.
  • Trẻ bú đúng cách là khi trẻ ngậm bắt vú đúng và trẻ bú hiệu quả: trẻ nuốt chậm, sâu, thỉnh thoảng dừng lại rồi bú tiếp, có thể nhìn hoặc nghe thấy tiếng trẻ nuốt.
  • Cho trẻ bú đúng cách nghĩa là: cho trẻ bú hết bầu sữa ở vú bên này rồi mới chuyển sang bên kia và ngược lại ở lần bú sau. Mẹ thử rút ti mà bé vẫn có động tác mút, muốn bú tiếp thì mẹ hãy cứ để bé bú. Để trẻ phát triển tối ưu, Trẻ cần được bú sữa mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu và trẻ không cần ăn hay uống bất kỳ thức ăn thay thế nào, kể cả nước lọc.
Dấu hiệu trẻ ngậm bắt vú đúng cách
Dấu hiệu trẻ ngậm bắt vú đúng cách

Dấu hiệu cảnh báo trẻ đang bú sai tư thế:

  • Môi trẻ mím vào/Miệng trẻ không mở rộng để ngậm hết phần mô vú phía dưới.
  • Lưỡi trẻ đặt sau nướu/lợi hàm dưới, không ép vào các xoang sữa được.
  • Trẻ quấy khóc, bực bội.
  • Nếu mẹ thấy đau khi cho trẻ bú, vết đau núm vú hay vết nứt ở vú thường có nghĩa là bé của mẹ chưa bú đúng cách.
  • Khi bé bú xong mà thấy núm vú nhìn như bị kẹp hoặc bị biến dạng, điều này có nghĩa trẻ ngậm vú chưa đủ sâu.

4. Lưu ý mẹ cần biết khi cho bé mới sinh bú lần đầu

Một số lưu ý mẹ cần ghi nhớ nhằm đảm bảo bé bú đúng cách:

  • Khi nào nên cho con bú lần đầu: cố gắng cho trẻ bú mẹ trong vòng 1 giờ đầu sau khi sinh.
  • Tần suất cho bú trong ngày: Theo các chuyên gia, trẻ sơ sinh cần bú khoảng 8 đến 12 cữ sữa trong 24 giờ tùy thuộc vào kích thước dạ dày mỗi trẻ. Nếu bú mẹ thì mỗi lần bú cách nhau 2 tiếng và 3 tiếng nếu uống sữa công thức.
  • Nếu trẻ không bú theo cữ tiêu chuẩn của chuyên gia thì cứ cho trẻ bú theo nhu cầu như trẻ muốn.
  • Cho bé bú bao lâu là đủ no: Mỗi lần cho trẻ bú kéo dài chừng nào trẻ còn muốn bú cho đến khi trẻ tự nhả vú ra. Trung bình từ 20 đến 30 phút.
  • Luôn giữ tinh thần vui vẻ, tâm trạng nhẹ nhàng, tránh căng thẳng.
  • Nghỉ ngơi và ngủ đủ giấc cũng như ăn uống dinh dưỡng để đảm bảo cả về chất và lượng sữa.
  • Hạn chế các thức ăn có nhiều gia vị (hành, tỏi, ớt…), tuyệt đối không nên hút thuốc lá, không uống rượu và cà phê.
  • Tránh lao động quá sức.
  • Khi cho con bú nếu cần dùng thuốc phải hỏi ý kiến của bác sĩ, không nên tự dùng thuốc vì có thể gây nguy hại cho con và có thể làm cạn nguồn sữa mẹ.
  • Trước khi mẹ cho con bú sữa mẹ, hãy uống một ly nước hay thứ gì đó làm dịu cơn khát.
  • Sụt cân sinh lý do chưa thích nghi.
Bảng tính lượng sữa bú mẹ cho trẻ
Bảng tính lượng sữa bú mẹ cho trẻ

5. Vấn đề mẹ thường gặp khi cho bé bú

Trong suốt quá trình cho bé bú, mẹ có thể thường gặp các vấn đề như đau, căng tức núm vú,… Mỗi trường hợp xảy ra đều có cách xử lý phù hợp cho nên mẹ đừng hoang mang nhiều gây ảnh hưởng sức khỏe mẹ nhé!

  • Đau nứt núm vú: Nguyên nhân thường do trẻ ngậm bắt vú sai. Khi đó, trẻ sẽ kéo núm vú vào và đẩy ra trong khi trẻ bú và miệng trẻ chà sát phần da của núm vú. Điều này làm cho mẹ cảm thấy rất đau, sau nhiều lần bú kiểu này, da ở núm vú sẽ bị tổn thương gây nứt núm vú. Xử trí điều trị bằng cách cải thiện sự ngậm bắt vú tốt, triệu chứng đau sẽ giảm đi. Cụ thể, mẹ nên khuyến khích trẻ mở rộng miệng bằng cách cọ xát khu vực giữa mũi và môi trên bằng núm vú. Nghiêng cơ thể bé hướng về phía mẹ, và cằm chạm vào bầu vú mẹ.
  • Căng sữa: Nguyên nhân là do không cho bú sớm, không cho bú thường xuyên, ngậm bắt vú kém, hạn chế thời gian mỗi bữa bú. Khi đó ngực mẹ quá đầy và có cảm giác cứng và đau. Căng sữa cũng có thể khiến cho núm vú bị bẹp hay biến dạng khiến trẻ khó có thể ngậm được. Có thể phòng ngừa bằng cách cho trẻ bú sớm, bú thường xuyên, bú đúng theo nhu cầu và giúp trẻ ngậm bắt vú tốt. Xử trí điều trị bằng cách cho trẻ bú thường xuyên, nếu trẻ không bú được thì phải vắt sữa bằng tay hoặc dùng bơm hút sữa. Trường hợp nhẹ mẹ chỉ cần nặn một ít sữa quanh chân núm ti. Trước khi cho bú dùng gạc ấm để chườm nóng. Sau khi cho bú thì dùng gạc lạnh để chườm lạnh giảm phù nề.
  • Tắc vú: Mẹ sẽ cảm thấy đau nhói và thấy một chỗ lồi hay mảng đỏ trên ngực. Xử trí điều trị Mẹ nên tiếp tục cho trẻ bú từ bên bầu vú bị vấn đề đồng thời nhẹ nhàng mát-xa hướng về phía núm vú đang cho trẻ bú. Chườm nóng vào phần bị ảnh hưởng có thể xoa dịu cho mẹ một chút.
  • Viêm vú: là hậu quả của sự nhiễm trùng do ống dẫn sữa bị tắc. Đầu tiên phải cải thiện sự lưu thông ở ống dẫn sữa sau đó tìm nguyên nhân để xử trí, trong trường hợp sau 24h vẫn còn triệu chứng, mẹ có thể uống thuốc chống viêm hoặc kháng sinh theo đơn của bác sĩ. Điều quan trọng nhất cần thực hiện là phải để sữa tiếp tục di chuyển qua phần ngực đó bằng cách cho bú hoặc nặn. Mẹ an tâm rằng, huốc trị viêm vú không ảnh hưởng đến chất lượng sữa.

Hy vọng các cách cho con bú khi mới sinh trên đây đã giúp mẹ có thêm kiến thức để chăm sóc con đúng cách. Qua đó, mẹ có thể thử nghiệm nhiều tư thế cho con bú khác nhau và tìm ra tư thế hoàn hảo cho hành trình nuôi con bằng sữa mẹ trọn vẹn.

ĐỂ LẠI BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn!
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây